الشيخ أبو الفتوح الرازي
271
روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )
ايشان فگندهام كه بنى اسرايل را با او بفرستند ( 1 ) تا برود و ايشان را باز ستاند . پادشاه با قوم گفت : كيست كه اين كار را بشايد ، و در مملكت او پنج پيغامبر بودند ( 2 ) . مردم گفتند : شايسته اين كار يونس است . پادشاه يونس را گفت : تو را ببايد رفتن . يونس گفت : خداى تعالى مرا تعيين كرده است و نام من برده ؟ گفتند : نه . گفت : پس ديگرى را بفرست . گفت : تو را بايد رفتن . گفت : من نتوانم ( 3 ) ، الحاح كرد بر او ( 4 ) ، برفت بر خشم از پادشاه و از آن كه اشارت بكردند ( 5 ) پادشاه را به فرستادن او ، فذلك قوله : * ( وَذَا النُّونِ إِذْ ذَهَبَ مُغاضِباً ) * ، از آن جا بيامد به خشم ، به كنار درياى روم آمد ، كشتى ( 6 ) در دريا مىشد با قومى بسيار و مالى بسيار . در آن كشتى ( 7 ) نشست ، چون به ميانهء دريا رسيد دريا آشفته شد و كشتى ( 8 ) بنزديك هلاك و غرق رسيد . گفتند : در ميان ما يا مردى عاصى است يا بندهاى گريخته ، و از رسم و عادت ما آن است كه در مثل اين حادثه قرعه بزنيم به نام هر كه برآيد او را در دريا فگنيم كه يك مرد هلاك شود اوليتر باشد كه كشتى با هر چه در اوست . يونس از آن ميان بر پاى خاست ( 9 ) گفت : همانا آن بندهء گريخته منم ، مرا به دريا فگنى كه در حال كشتى ( 10 ) ساكن شود ، گفتند : معاذ اللَّه ، تو سيماى صالحان دارى و اين حديث به تو لايق نيست ، و ما بى قرعه اين كار نكنيم ، قرعه برافگندند به نام يونس بر آمد . دگر بار بر افگندند هم به نام يونس بر آمد ، تا سه بار بر افگندند ، چون هر سه بار به نام او بر آمد او برخاست ( 11 ) و خويشتن را به دريا افگند . ماهى بيامد ( 12 ) و او را فرو برد . و گفتند : آن قوم او را بر گرفتند و خواستند در دريا اندازند ، ماهيى بزرگ بيامد و دهن باز كرد گفتند : اگر لا بدّ او را به دريا مىبايد انداخت به دهن ماهى معنى ندارد ، به جانبى ديگر بردند او را همان ماهى بيامد و دهن باز كرد ، تا به هر چهار جانب ببردند او را آن ماهى مىآمد دهن باز كرده . گفتند : مگر اين مرد طعمه و روزى اين ماهى
--> ( 1 ) . آز ، مش : بفرستد . ( 2 ) . آج ، لب : بود . ( 3 ) . آز ، مش رفتن . ( 4 ) . آج ، لب و . ( 5 ) . آج ، لب ، مش : نكردند . ( 10 - 8 - 7 - 6 ) . آج : كشى . ( 9 ) . لب ، آز : خواست . ( 11 ) . آط ، لب ، آز ، مش : بر خواست . ( 12 ) . آج ، لب و دهن باز كرد .